Ανεξάρτητα από το πόσο σκληρά προσπαθούν οι κατασκευαστές λιπασµατοδιανοµέων, είναι σχεδόν αδύνατο να απλωθούν οι κόκκοι µε πλήρη ταχύτητα µέχρι την άκρη του χωραφιού χρησιµοποιώντας ένα πλευρικά αναρτώµενο σύστηµα διασποράς συνόρων και να αναµένεται µηδενική εφαρµογή πέρα από την άκρη της καλλιέργειας. Ωστόσο, ένας κεντρικός εκτροπέας και ένα επιπλέον πέρασµα κατά µήκος του ορίου θα µπορούσαν να είναι η λύση για τη µεγιστοποίηση της απόδοσης µέχρι την άκρη του χωραφιού, προσέχοντας παράλληλα και το περιβάλλον.
Ξεφυλλίστε και κατεβάστε σε υψηλή ανάλυση το Profi Φεβρουαρίου 2025
Θέλαµε να δούµε αν αυτή η σχετικά πρόσφατη τεχνολογία διασποράς συνόρων φέρνει πράγµατι πραγµατική βελτίωση στην ακρίβεια διανοµής. Έτσι, συγκεντρώσαµε τρεις λιπασµατοδιανοµείς που χρησιµοποιούν έναν κεντρικό εκτροπέα για αυτή τη σύγκριση. Οι διανοµείς δοκιµής ήταν ένας Amazone ZA-TS 4200 ProfisPro Hydro µε πλάτος εργασίας 36 µέτρα, ο Bogballe M35W Dual Dynamic µε πλάτος εξάπλωσης 27 µέτρα και ένας Rauch (Kuhn) H 30.2 µε πλάτος εργασίας 30 µέτρα.
Αυτή η σύγκριση των διαφόρων συστηµάτων έδωσε έναν ξεκάθαρο νικητή: Εάν ρυθµιστούν σωστά, οι κεντρικοί εκτροπείς εφαρµόζουν τον ακριβή στοχευµένο ρυθµό µόλις 1,0 µ. µακριά από το σύνορο και, ταυτόχρονα, δεν ρίχνουν σχεδόν καθόλου κόκκους πέρα από την άκρη της καλλιέργειας. Το γεγονός αυτό θέτει νέα πρότυπα στη λιπασµατοδιανοµή. Ας δούµε όµως πώς καταλήξαµε σε αυτό το συµπέρασµα…
Οι συνθήκες της δοκιµής
Και τα τρία µηχανήµατα µας τα παρέδωσαν οι κατασκευαστές που τα είχαν ρυθµίσει σε ρυθµό διανοµής 150 κιλά/εκτάριο και µε ταχύτητα πορείας 12 χλµ/ώρα. Οι ίδιοι οι κατασκευαστές ρύθµισαν και τα διάφορα συστήµατα διανοµής στα σύνορα.
Το λίπασµα που χρησιµοποιήθηκε στη δοκιµή ήταν κάλιο (48% K2O) της Κ+S το οποίο ήρθε από το εργαστάσιο σε µεγάλα σακιά. Η σύνθεσή του ήταν κοκκώδης. Πριν ξεκινήσουµε τη δοκιµή, ζητήσαµε από τους κατασκευαστές να τεστάρουν το λίπασµα για τις φυσικές του ιδιότητες, συµπεριλαµβανοµένου του µεγέθους κόκκου και τη σκληράδα του σε σχέση µε δεδοµένα που είχαµε από το εργαστήριο. Το ίδιο προτείνουµε και σε κάθε αγρότη, στέλνοντας δείγµα, καθώς προσέχοντας την ποιότητα του λιπάσµατος, µπορούσαµε να βελτιστοποιήσουµε τις ρυθµίσεις του µηχανήµατος πριν ξεκινήσει η δοκιµή.
Καθώς δεν αποτελεί αυτό ένα συγκριτικό τεστ ανάµεσα στα µηχανήµατα, και ούτε είναι κάτι που εξετάσαµε, δεν λήφθηκαν υπόψη ούτε τα πλάτη εφαρµογής ούτε και το πώς φυσούσε ο άνεµος. Εστιάσαµε καθαρά και µόνο στα οφέλη ένας κεντρικού εκτροπέα.
Για να καθορίσουµε τη διανοµή κατά πλάτος, τοποθετήσαµε τέσσερις δίσκους σε 17 γραµµές και σε πλάτος που ήταν ίσο µε 1,5 φορές της γραµµής κίνησης του τρακτέρ (tramline). Παράλληλα, τοποθετήσαµε περισσότερους δίσκους σε δύο σειρές δίπλα από τα σύνορα του χωραφιού.
Amazone µε σύστήµατα AUTO-TS και BORDER-TS
Η Amazone µας έστειλε έναν διανοµέα 36 µέτρων για να κάνουµε τη δοκιµή, τον µεγαλύτερο στο γκρουπ µας. Το στάνταρ σύστηµα διανοµής στα σύνορα (AutoTS) είχε καλά αποτελέσµατα στην πρώτη δοκιµή και στη δοκιµή «συνήθης διανοµή». Ωστόσο, ο ρυθµός έπεσε δραστικά στα τελευταία 6 µέτρα κατά µήκος των συνόρων και βρίκαµε κόκκους έξω από τα όρια (µπλε µπάρες στο γράφηµα Amazone: στάνταρ σύστηµα διανοµής).
Η δεύτερη δοκιµή εστίασε στη µεγιστοποίηση της παραγωγής. Γι’ αυτό, αλλάξαµε την ταχύτητα των δίσκων διανοµής στα σύνορα από τις 900 σ.α.λ. στις 970 σ.α.λ.. Τώρα οι κόκκοι έπεφταν πιο κοντά στα σύνορα, αλλά την ίδια ώρα όπως αναµενόταν, περισσότεροι κόκκοι προσγειωνόντουσαν στο δρόµο (βλ. τις πράσινες µπάρες στο γράφηµα της Amazone: στάνταρ σύστηµα διανοµής). Αν η ταχύτητα δίσκου είχε µειωθεί, το τόξο θα είχε µετακινηθεί πιο προς τα αριστερά σε σχέση µε τη µείωση της ταχύτητας. Αυτό θα ήταν πιο περιβαλλοντικά φιλικό, αλλά οι αποδόσεις στην καλλιέργεια θα ήταν µικρότερες.
∆ιανοµή στο µισό πλάτος µε κεντρικό εκτροπέα
Χρησιµοποιώντας τον κεντρικό εκτροπέα «BorderTS» το πρώτο πέρασµα έγινε µε πορεία ακριβώς δίπλα από τα σύνορα και διανοµή στο µισό πλάτος. ∆εν απαιτείται µείωση του ρυθµού εφαρµογής στο 50% για αυτό το πέρασµα. Το υπολοιπόµενο 50% εφαρµόζεται στο επόµενο πέρασµα, όταν περνάει το τρακτέρ στο πρώτο tramline µε ενεργοποιηµένο το AutoTS. Η µόνη ρύθµιση που γίνεται στον εκτροπέα BorderTS αφορά την απόσταση του συνόρου. Η απόσταση µετράται από τη µέση του τρακτέρ και έχει εύρος 1 έως 3 µέτρα.
Στο τερµατικό του ZA-TS 4200 ProfisPro Hydro, ο οδηγός µπορεί εύκολα να δει αν το BorderTS είναι ενεργοποιηµένο. Ο υπολογιστής αναλαµβάνει τη φροντίδα όλων των αναγκαίων αλλαγών στην ταχύτητα δίσκου και το σύστηµα διανοµής αυτόµατα, γεγονός που εκµηδενίζει και τα ανθρώπινα λάθη. Η µόνη στιγµή που ο χειριστής πρέπει να προσέχει είναι κατά τη χρήση του ελέγχου τµήµατος (section control). Αυτός πρέπει να απενεργοποιείται για τη διανοµή στα σύνορα µε κεντρικό εκτροπέα, καθώς ο διανοµέας θα πρέπει να εφαρµόσει ρυθµό 50% δύο φορές. Αν µείνει ενεργοποιηµένος, ο διανοµέας βλέπει την περιοχή ως επικαλυµµένη ήδη, αν και έχει εφαρµοστεί σε αυτή µόνο η µισή ποσότητα. Για να προσπεράσουν το πρόβληµα, οι χρήστες πρέπει να διαγράψουν την περιοχή που καλύπτεται ή να δηµιουργήσουν µία νέα εργασία µετά την ολοκλήρωση της περασιάς µε το BorderTS ενεργοποιηµένο.
Με τον διανοµέα ρυθµισµένο σύµφωνα µε το διάγραµµα ρύθµισης και τον κεντρικό εκτροπέα ενεργοποιηµένο, παράγει ένα οµαλό µοτίβο στην περασιά της πρώτης δοκιµής: κανένας κόκκος δεν έπεσε πέρα από τα σύνορα, ταυτόχρονα ο ρυθµός-στόχος διανοµής επετεύχθη περίπου 1 µέτρο µακριά από τα σύνορα (µπλε µπάρες στο γράφηµα «Amazone διανοµή στα σύνορα µε κεντρικό εκτροπέα»).
Με στόχο να βελτιστοποιηθεί η διανοµή και να µειωθούν τα φαινόµενα της υπολίπανσης σε ορισµένες περιοχές του χωραφιού, αυξήσαµε τις ταχύτητες δίσκου κατά 80 σ.α.λ. για την περασιά µε AutoTS. Για το BorderTS, µειώσαµε την ταχύτητα κατά 100 σ.α.λ. και το ρυθµό τροφοδοσίας για να αυξήσουµε το ρυθµό κατά µήκος του συνόρου. Με αυτόν τον τρόπο ο αγρότης µπορεί να δουλεύει µε το στάνταρ πλευρικώς αναρτώµενο σύστηµα διανοµής από το tramline κατά τη διάρκεια της δεύτερης διανοµής αζώτου κάτι που σηµαίνει ότι η πιο ώριµη καλλιέργεια δεν πατιέται και δεν σπάνε τα κοτσάνια. Ένα ζήτηµα µε τον κεντρικό εκτροπέα BorderTS είναι πως η εφαρµογή της Amazone, mySpreader δεν παρέχει πληροφορίες για τις ρυθµίσεις.
BOGBALLE DYNAMIC
Για χρόνια, η Bogballe στηριζόταν στην αλλαγή διεύθυνσης στους δίσκους για το σύστηµα διανοµής στα σύνορα. Στην κανονική λειτουργία, οι δίσκοι γυρίζουν από τα έξω προς τα µέσα για διπλό overlap του πλήρους πλάτους εργασίας. Με το σύστηµα Dynamic, πλέον ο χειριστής δεν χρειάζεται να αντιστρέφει την περιστροφή των δίσκων για πλάτη εργασίας 27 µέτρων και άνω. Αντίθετα, ο χειριστής απλά αλλάζει τα σηµεία παράδοσης και στις δύο πλευρές και µειώνει την ταχύτητα των δίσκων. Αυτό γίνεται κατά την κίνηση και δεν απαιτείται ο χειριστής να κατέβει από το τρακτέρ για να τραβήξει το λεβιέ διεύθυνσης των ταχυτήτων.
Το νέο σύστηµα Dynamic παρήγαγε ένα καλό και περιβαλλοντικά φιλικό αποτέλεσµα κατά την πρώτη δοκιµή. Μόνο λίγοι κόκκοι έπεσαν στο δρόµο και ο ρυθµός-στόχος επετεύχθη µετά από περίπου 5 µέτρα µέσα στο χωράφι. Ωστόσο, στην περιοχή ανάµεσα στα δύο tramlines η ζώνη επικάλυψης έδειξε µία ελάχιστη υπο-διανοµή (µπλε µπάρες στο γράφηµα της Bogballe για το στάνταρ σύστηµα διανοµής).
Για να βελτιωθεί το µοτίβο, αυξήσαµε το πλάτος διανοµής. Για να το κάνουµε αυτό, αυξήσαµε την κλίση των διανοµέων από τις 4 µοίρες στις 6 µοίρες. Επίσης αυξήσαµε την ταχύτητα pto κατά 50 σ.α.λ.. Επιπλέον, για να καταφέρουµε τη βέλτιστη διανοµή για σοδειά, αυξήσαµε το ρυθµό εφαρµογής κατά 10% στην πλευρά που βλέπει τα σύνορα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσµα ένα τέλειο µοτίβο διανοµής, µε µερικούς κόκκους να πετάνε πέρα από το σύνορο σε γειτονικό χωράφι Σίγουρα κάτι τέτοιο δεν θα ταίριαζε σε χωράφια κατά µήκος επιφανειακά ύδατα και δρόµους.
Από τα σύνορα
Η διανοµή στα σύνορα µε εκτροπέα στο κέντρο του συστήµατος διανοµής περιγράφεται ως «διανοµή από το σύνορο του χωραφιού» από την Bogballe. Σε αυτό το mode, τρεις ρυθµίσεις πραγµατοποιούνται ταυτόχρονα από έναν ενεργοποιητή: το κιβώτιο αλλάζει την κατεύθυνση περιστροφής των δίσκων και µία µικρή πλάκα εκτροφές µετακινείται σε θέση διανοµής ενώ η δεξιά πλευρά µπλοκάρεται. Το σύστηµα τροφοδοσίας δεν µπορεί να ανοίξει.
Για διανοµή µε κεντρικό εκτροπέα, ο χειριστής οδηγά ακριβώς κατά µήκος των συνόρων για την πρώτη περασιά. Το αποτέλεσµα ήταν µία καλή διανοµή, µε µόνο λίγους κόκκους να ξεφεύγουν πέρα από τα σύνορα (µπλε µπάρες στο γράφηµα της Bogballe µε κεντρικό εκτροπέα). Το αποτέλεσµα βελτιστοποιείται µετά την αύξηση κατά 10% του ρυθµού κατά τη διάρκεια οδήγησης στο σύνορο και µε τη µείωση 10% κατά τη διάρκεια της οδήγησης στο πρώτο tramline (πράσινες µπάρες γραφήµατος).
Όπως και µε το σύστηµα Amazone BorderTS, πρέπει να απενεργοποιήσετε το section control στο πρώτο tramline. Εναλλακτικά, µπορείτε να διαγράψετε την κάλυψη όπως αυτή καταγράφηκε κατά τη διαδροµή µε τον κεντρικό εκτροπέα σε θέση.
Ο συνδυασµός των δύο συστηµάτων διασποράς στα σύνορα (Dynamic και κεντρικού εκτροπέα) είναι δυνατός από τη σεζόν του 2024. Η προτεινόµενη ρύθµιση δεν έχει ακόµη ενσωµατωθεί στα γραφήµατα διασποράς. Αν και η διεπαφή χρήστη στην οθόνη ISObus είναι τακτοποιηµένοι, οι χειριστές πρέπει να συγκεντρωθούν για να αποφύγουν σφάλµατα. Για παράδειγµα, στη λειτουργία κεντρικού εκτροπέα, οι χρήστες πρέπει να επιλέξουν διαφορετική ρύθµιση για τις τρεις πρώτες περιόδους – κατά µήκος των συνόρων, στην πρώτη tramline και στη συνέχεια στη δεύτερη tramline.
RAUCH (KUHN) GSE PRO
Η υφιστάµενη βερσιόν του συστήµατος συνόρων GSE από τη Rauch εµπεριέχει το όνοµα «Pro». Ο κεντρικός εκτροπέας αµέσως ξεχωρίζει στο µάτι λόγω του µεγέθους του. Για κανονική διανοµή στα σύνορα, ο υδραυλικός λιπασµατοδιανοµέας Axis H έχει τον δίσκο που βρίσκεται πλησιέστερα στο σύνορο να λειτουργεί µε µειωµένη ταχύτητα και το σηµείο πτώσης αλλαγµένο. Με αυτήν την τεχνική, γύρω στο 10% του ρυθµού στόχου έπεσε γύρω στο 1 µέτρο πίσω από το σύνορο στην πρώτη περασιά (µπλε µπάρες στο γράφηµα «Rauch: στάνταρ σύστηµα διανοµής»). Ύστερα βελτιστοποιήσαµε τις ρυθµίσεις για να είναι περιβαλλοντικά φιλικές, µειώνοντας την ταχύτητα δίσκου κατά 100 σ.α.λ. στην πλευρά του συνόρου και το σηµείο πτώσης από τα 6 στα 5,5 µέτρα.
Για να αντισταθµίσουµε το µειωµένο πλάτος διασποράς, αυξήσαµε επίσης το ποσοστό που εφαρµόστηκε από τον δίσκο που βλέπει στα σύνορα από 20% σε 23%. Αυτό οδήγησε σε µια απότοµη πτώση του µοτίβου εξάπλωσης: δεν βρέθηκαν κόκκοι ένα µέτρο µακριά από τα σύνορα. Ένα τέτοιο τόξο ρίψης θα ήταν τέλειο ακόµη και για εφαρµογή σε υδάτινο ρεύµα.
Καλή πρώτη φορά
Το σύστηµα της Rauch έδωσε επίσης καλά αποτελέσµατα στο πρώτο πέρασµα κατά τη χρήση του µεσαίου τοποθετηµένου εκτροπέα. Για να βελτιστοποιήσουµε τα αποτελέσµατα (µπλε ράβδους στο γράφηµα «Rauch: διασπορά στα σύνορα µε µεσαίο εκτροπέα»), αυξήσαµε ελαφρώς την ταχύτητα στο δίσκο που βλέπει προς το πεδίο και ανοίξαµε εντελώς το διάφραγµα µέτρησης στο σύστηµα διανοµής του GSE Pro.
To σχόλιο της Rauch
Το σύστηµα διασποράς GSE Pro παράγει πιο ευκρινώς καθορισµένα µοτίβα διασποράς από αυτά που βρέθηκαν σε αυτήν τη συγκριτική δοκιµή που χρησιµοποίησε δίσκους συλλογής. Αυτό µας εξέπληξε. Όταν ελέγξαµε τον λιπασµατοδιανοµέα της δοκιµής ανακαλύψαµε ότι το GSE Pro τοποθετήθηκε λανθασµένα και τοποθετήθηκε ελαφρώς πολύ ψηλά. Έκτοτε λάβαµε µέτρα που διασφαλίζουν ότι δεν είναι πλέον δυνατή µια τέτοια λανθασµένη τοποθέτηση και ότι οι πελάτες µας επωφελούνται από τα ακριβή µοτίβα διασποράς.
