Υπάρχει µια πολύ µεγάλη αγορά για τρακτέρ µε ιπποδύναµη 100hp στην Ευρώπη, ειδικά για τρακτέρ, όπως της Τουρκίας. Ακόµα και στη Γερµανία πέρυσι, υπήρχαν πάνω από 5.000 τρακτέρ που πουλήθηκαν σε αυτή την κατηγορία ισχύος, ενώ στην Ιρλανδία, η κατηγορία των 50-120hp αντιπροσώπευε το 2025 περισσότερο από το 19% των πάνω από 2.000 τρακτέρ που πουλήθηκαν.
Ο λόγος είναι απλός και ονοµάζεται ευελιξία: Από την πληθώρα των χαρακτηριστικών και του σχεδιασµού έως και το είδος των εφαρµογών για τις οποίες προορίζονται, από εργασίες στην αυλή ως και το χωράφι. Πέρυσι ρίξαµε µια καλή µατιά σε επτά µοντέλα και τα αρχικά αποτελέσµατα της δοκιµής φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί .Στη δοκιµή αυτή, ρίχνουµε πρωτίστως µια µατιά στην απόδοση του κινητήρα. Σε µεταγενέστερο τεύχος θα εξετάσουµε το καθένα από τα επτά τρακτέρ και τους µπροστινούς φορτωτές τους.
Τέσσερις κύλινδροι και turbo
Και τα επτά µοντέλα διαθέτουν τετρακύλινδρους κινητήρες κυβισµού από 3,6 λίτρα (Claas, CNH) έως 4,5 λίτρα (John Deere) και πληρούν όλες τις προδιαγραφές Stage V, χρησιµοποιώντας διάφορες µεθόδους επεξεργασίας καυσαερίων. Όλα διαθέτουν ακόµα AdBlue.
Το γκρουπ της δοκιµής δεν είναι απολύτως οµοιογενές. Για παράδειγµα, το Kubota M5-112 ταιριάζει στο γκρουπ όσον αφορά την ιπποδύναµη, αλλά είναι ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα, και παρά το γεγονός ότι είναι εξοπλισµένο µε βαρίδια τροχών, έχει µεγαλύτερο ωφέλιµο φορτίο (1.780 κιλά) από το Same Explorer (1.710 κιλά). Θα επανέλθουµε σε αυτό αργότερα.
Η προσβασιµότητα στα τυπικά σηµεία συντήρησης ποικίλλει σηµαντικά. Για παράδειγµα, το ψυγείο στο Claas Axos 3.105 δεν είναι τόσο εύκολα προσβάσιµο. Όχι µόνο η δεξαµενή AdBlue είναι κρυµµένη κάτω από το καπό, αλλά και το σηµείο πρόσβασης για τον καθαρισµό του ψυγείου. Οι Ιταλοί (το Axos κατασκευάζεται από την Agritalia) το γνωρίζουν αυτό και γι’ αυτό παρέχουν µια λύση συµπιεσµένου αέρα για να διευκολύνουν λίγο τον αερισµό του συστήµατος ψύξης.
Αντίθετα, το ψυκτικό σύστηµα στα Steyr (CNH) και τα John Deere αναδιπλώνεται, καθιστώντας τον καθαρισµό γρήγορο και εύκολο. Παρεµπιπτόντως, και οι επτά κατασκευαστές χρησιµοποιούν αφαιρούµενα φίλτρα καθαρισµού. Στα τρακτέρ των John Deere, SAME, Steyr, Massey Ferguson και Valtra, τραβιούνται προς τα πλάγια, στης Claas τραβιέται προς τα πάνω και αυτό της Kubota είναι ένα φίλτρο που µοιάζει µε ύφασµα.
Αλλά πριν χαθούµε στις λεπτοµέρειες, ας επιστρέψουµε στο πιο ουσιαστικό ερώτηµα: Παρέχουν τα τρακτέρ την υποσχόµενη ισχύ και είναι οικονοµικά στην κατανάλωση καυσίµου;
Χαµηλώνουν στροφές
Έχοντας υπόψιν τις προδιαγραφές των κατασκευαστών, η ονοµαστική ισχύς των Claas Axos είναι 110 hp, του Steyr Plus 110 hp και των Kubota M5 είναι 114 hp. Όπως αντιλαµβάνεται κανείς δεν είναι η ισχύς όλων 100hp βάσει του αρχικού σκοπού της δοκιµής, αλλά αυτό συµβαίνει γιατί δεν ταιριάζουν ιδανικά όλα τα µοντέλα. Για παράδειγµα, τα πιο ελαφριά Steyr Plus παρά το πλεονέκτηµα ισχύος είναι πιο ευκίνητα από τα Claas Axos. Η µέγιστη ισχύς των pto για το Steyr και το John Deere είναι 71,7 kW/97,5 hp – αυτό είναι περίπου το 88% της αναφερόµενης ισχύος.
Αυτή η επίδοση ξεπερνιέται µόνο από το Valtra A, του οποίου το drivetrain µεταδίδει περισσότερο από το 91% της ισχύος. Το Kubota M5 δίνει έως και 93hp στο τροφοδοτούµενο από τα pto dyno. Ωστόσο, µε µόλις 330 Nm, έδωσε και τη µικρότερη ροπή στη δοκιµή. Για να αποδώσει τη µέγιστη ισχύ του το ιαπωνικό τρακτέρ χρειάζεται έως και 2.600 στροφές ανά λεπτό (σ.α.λ.). Με τη σειρά του το Steyr Plus παρουσιάζει ικανοποιητικές αποδόσεις και σε µικρότερες ταχύτητες κινητήρα. Από άποψη µηχανικών τµηµάτων τα Massey Ferguson 5M.105 και Valtra A105 είναι πανοµοιότυπα (κινητήρα, µετάδοση, σασί), µε την ανταπόκριση των δύο ελκυστήρων να είναι αρκετά κοντά.
Στο κοµµάτι της κατανάλωσης πετρελαίου (γράφηµα: Σύγκριση κατανάλωσης πετρελαίου) το John Deere είναι αυτό που βγαίνει νικητής – τόσο υπό πλήρη όσο και µερικό φόρτο. Αυτό που είναι κοινό και στα εφτά τρακτέρ είναι πως χρησιµοποιούνται καλύτερα µε µέτριες ή χαµηλές στροφές, ειδάλλως η κατανάλωση ανά kWh ανεβαίνει σηµαντικά για κάθε τρακτέρ. Στον τοµέα αυτόν πρώτο στη δοκιµή είναι το Steyr, µε 301 γρ./kWh (14,4 λιτ./ώρα) και τελευταίο το Kubota µε 354 γρ./kWh (16,9 λιτ./ώρα) µε όλα τα τρακτέρ πάντως να αποδίδουν ικανοποιητικά.
Οι υπόλοιποι ελκυστήρες είναι αρκετά κοντά µεταξύ τους. Άλλη µια σηµαντική παράµετρος είναι η ταχύτητα των δεξιών pto για τα παρελκόµενα. Εδώ το SAME παρέχει τέσσερις ταχύτητες παρτικόφ (540/540Ε/ 1.000/1.000Ε), και το Kubota δύο ταχύτητες (540/1.000). Τα υπόλοιπα έχουν τρεις ταχύτητες (540/540Ε/1.000).
Αθόρυβα ή θορυβώδη;
Υπό πλήρη φόρτο, η µέτρηση των επιπέδων φόρτου έδειξε ότι οι καµπίνες των SAME και Massey Ferguson είναι οι πιο αθόρυβες στα 70dB(A). Στον ελκυστήρα της Kubota τα επίπεδα θορύβου είναι 75 dB(A) και των John Deere και Steyr στα 74 dB(A).
Αυτό που είναι σηµαντικό για όλα αυτά τα τρακτέρ πολυεργαλεία είναι ένα καλό shuttle και ένα ισχυρό υδραυλικό σύστηµα για εφαρµογές µπροστινού φορτωτή. Μας άρεσε πραγµατικά το shuttle των Kubota, John Deere και SAME, συµπεριλαµβανοµένου της αίσθησης του λεβιέ. Ο συµπλέκτης ανταποκρίνεται γρήγορα και οµαλά.
Ο συµπλέκτης στο Claas Axos ανταποκρίνεται επίσης αρκετά γρήγορα. Επίσης, το Steyr είναι το µόνο τρακτέρ της δοκιµής που δεν έχει detente να συγκρατεί το χειριστήριο του shuttle, κάτι που σηµαίνει ότι µπορείς να αλλάξεις κατεύθυνση είτε κάτω από το τιµόνι, µέσω του MultiController ή από το χειριστήριο του µπροστινού φορτωτή – κάτι πολύ καλό. Μια ωραία λύση στο Massey είναι το µικρό χειριστήριο του shuttle στα αριστερά κάτω από το τιµόνι που αλλάζει και ταχύτητες, κάτι πολύ βολικό για εργασίες µε φορτωτή.
Πολύ διαφορετικά κιβώτια
Παρόλο που και τα επτά µοντέλα αναπτύσσουν ταχύτητα 40 χλµ./ώρα σε χαµηλές στροφές κινητήρα, διαφέρουν σηµαντικά ως προς το επίπεδο εξειδίκευσης. Από το απλό κιβώτιο 24/12 µε υψηλή/χαµηλή ταχύτητα (µόνο προς τα εµπρός) στο Claas έως την ηλεκτροϋδραυλική αλλαγή ταχυτήτων για τις τέσσερις ταχύτητες µε τέσσερα στάδια powershift στα Massey Ferguson και Valtra, υπάρχουν όλες οι επιλογές. Οι έξι ταχύτητες στο Claas Axos λειτουργούν καλά. Αυτό είναι εξίσου καλό στο Kubota και ακόµη καλύτερο στο SAME (το οποίο ξεχωρίζει επίσης µε τρεις ταχύτητες powershift). Το John Deere 5105M διαθέτει τέσσερις ταχύτητες Powershift που αλλάζουν οµαλά. Οι ταχύτητες του Steyr εµπλέκονται καλά, αλλά η θέση της λαβής του MultiController δεν είναι τόσο καλή και δεν ξέρεις πού να βάλεις το χέρι σου. Τα κιβώτια ταχυτήτων των Valtra και Massey είναι εξαιρετικά οµαλά. Στο Valtra A, το χέρι του χειριστή κάθεται πολύ άνετα στο χειριστήριο όπως και στο Massey Ferguson 5M, όπου οι ταχύτητες είναι αριθµηµένες και οι ταχύτητες Powershift φαίνονται µε γράµµατα. Τα τρακτέρ των 100 hp προσφέρουν πολλά όσον αφορά τα υδραυλικά: τα Valtra και Massey µε τον ίδιο εξοπλισµό διαθέτουν µια επιλέξιµη διπλή αντλία. Αυτή αυξάνει τη ροή λαδιού από 43 λιτ/λεπ. σε 105 λιτ/λεπ. Η Claas προσφέρει αυτό το χαρακτηριστικό στο Axos (89 λιτ/λεπ), όπως και η SAME στο Explorer (85 λιτ./λεπ). Με τη δεύτερη αντλία ενεργοποιηµένη, πιο γρήγοροι κύκλοι εργασιών µε τον µπροστινό φορτωτή είναι εφικτοί. Ακόµα και χωρίς διπλή αντλία, το John Deere 5105M παρέχει 86 λιτ/λεπ και το Steyr Plus 4110 παράγει 85 λιτ/λεπ, ενώ το Kubota M5-112 παρέχει 69 λιτ/λεπ.
Κοτσαδόροι µε καλώδια Bowden
Πέρα από τα συστήµατα ελέγχου για τη λειτουργία του µπροστινού φορτωτή, υπάρχουν παραδοσιακά καλώδια Bowden για τη λειτουργία των πίσω κοτσαδόρων. Μόνο το SAME έχει ηλεκτρική βαλβίδα (άσπρη/µαύρη) για ένα πιθανό υδραυλικό πάνω σύνδεσµο. Τα καλώδια Bowden στο Valtra και το Kubota είναι τα πιο εύκολα στη χρήση. Αυτό ισχύει τόσο για τη διαρρύθµιση όσο και τη διαµόρφωση. Στο Claas Axos, παρατηρήσαµε ότι οι βαλβίδες δεν σταµατούν πάντα στη µεσαία θέση. ∆εν έχουν όλοι οι κοτσαδόροι ελεύθερη θέση.
Κατηγορίας ΙΙ
Όλοι οι κατασκευαστές προσφέρουν σύστηµα ELC (ηλεκτρονικός έλεγχος συνδέσµου) για το σύστηµα ανύψωσης. Αν θέλει ο χειριστής να χρησιµοποιεί τακτικά βαριά εργαλεία, τότε ίσως πιο ταιριαστή επιλογή είναι το Claas Axos 3.105, επειδή έχει τη µεγαλύτερη ανυψωτική ικανότητα, άνω των 5,0 τόνων, και ακολουθούν από κοντά το John Deere 5105M (4,75 τόνους) και το Steyr Plus 4110 (4,5 τόνους). Τα µοντέλα Kubota και SAME διαθέτουν δύο οπές για τους βραχίονες ανύψωσης. Ανάλογα µε την επιλογή, η ικανότητα ανύψωσης µπορεί να αυξηθεί, αλλά εις βάρος του ύψους ανασήκωσης, το οποίο µειώνεται (62 εκ. στο M5-112, 65 εκ. στο Explorer). Με 75 εκ, το John Deere 5105M προσφέρει το µεγαλύτερο εύρος ανύψωσης και το Steyr Plus 4110 το µικρότερο, µε µόλις 65 εκ.
Πολύ ευέλικτο το Kubota
Όσον αφορά τον εξοπλισµό κίνησης, το Kubota M5 έχει το µικρότερο µεταξόνιο, στα 2,24 µ. Λόγω αυτού και χάρη στον portal άξονα του, το ιαπωνικό τρακτέρ στρίβει σε στενή ακτίνα 9,10 µ. Το Claas Axos έχει αισθητά µεγαλύτερο µεταξόνιο, στα 2,40 µ., αλλά µπορεί ακόµα να στρίβει σε ακτίνα 10 µ. Όσον αφορά τα ελαστικά, είχαµε συµφωνήσει να εξοπλίσουµε όλα τα τρακτέρ µε ελαστικά 440 µπροστά και 540 πίσω, αλλά το SAME εµφανίστηκε µε ελαστικά 480 µπροστά και στρίβει σε ακτίνα 11,40 µέτρων.
Σύνοψη
Όλα τα υποψήφια µοντέλα της δοκιµής έχουν ισχύ 100 hp και τα αποδίδουν στο έπακρο, αν και έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά κινητήρα και, µερικές φορές, διαφορετική κατανάλωση. Ως πολυχρηστικά µοντέλα, όλοι οι ελκυστήρες της εν λόγω σύγκρισης πρέπει να οδηγούνται στις χαµηλότερες δυνατές στροφές κινητήρα για να είναι οικονοµικά σύµφωνα µε τα όσα φάνηκαν από τις δοκιµές µας. Να σηµειωθεί εδώ βέβαια πως οι διαφορές στον εξοπλισµό είναι επίσης µεγάλες: Το Kubota M5-112 ήταν το ελαφρύ entry-level µηχάνηµα και το Valtra A105 το άνετο τρακτέρ. Το ίδιο ισχύει για τη λειτουργία και τη συντήρηση.
