Οι ασφυκτικές συνθήκες που διαµορφώνονται για τον τοµέα της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα, υποχρεώνουν τους συντελεστές του χώρου, είτε να εγκαταλείψουν πρόωρα το αγροτικό επάγγελµα, είτε να κινηθούν αποφασιστικά προς την κατεύθυνση της ψηφιακής και εν γένει τεχνολογικής αναβάθµισης των εκµεταλλεύσεων, είτε να επιλέξουν το δρόµο της οικονοµικής επιβίωσης µε όσο το δυνατόν µικρότερες δαπάνες επενδύσεων.
Η τρίτη επιλογή επιβεβαιώνεται από τη ζήτηση που παρατηρείται για αγορά αγροτικών ελκυστήρων οι οποίοι προέρχονται από κατασκευάστριες εταιρείες Τρίτων Χωρών, όπως είναι για παράδειγµα τα ινδικά TAFE ή τα τουρκικά Basak. Κι αν οι δύο αυτές µάρκες βρίσκονται ήδη στα χέρια των εταιρειών Χίγκα και Ιωαννίδη αντίστοιχα, υπάρχει ένας σεβαστός αριθµός σηµάτων από Τρίτες Χώρες για τα οποία ερίζουν εδώ και καιρό πολλές εγχώριες αντιπροσωπείες.
Το σαφώς χαµηλότερο µπάτζετ που απαιτείται για την αγορά αυτών των τρακτέρ, είναι ο υπ’ αριθµόν ένα λόγος για τον οποίο εκδηλώνεται αυτή η ζήτηση. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει µε το γεγονός ότι η αξιοπιστία αυτών των µηχανηµάτων έχει βελτιωθεί. Άλλωστε, πολλά από τα στοιχεία που τα συνθέτουν (µηχανή, σασµάν, υδραυλικά συστήµατα, ψηφιακές ενδείξεις κ.α.) προέρχονται από γνωστές κατασκευάστριες εταιρείες της ∆ύσης.
Προς επίρρωσιν των παραπάνω, την περίοδο 2021-2023, σύµφωνα µε τα στοιχεία του FADN (∆ίκτυο Γεωργικών Λογιστικών Πληροφοριών) που παρουσιάζονται σε αναλυτικό σηµείωµα της Κοµισιόν για τη στόχευση των επιδοτήσεων της νέας περιόδου, η εικόνα της Ελλάδας ως προς τη βιωσιµότητα των αγροτικών εκµεταλλεύσεων είναι σαφώς πιο αδύναµη από τον µέσο όρο της ΕΕ.
Μόλις το 1/3, δηλαδή το 34% των ελληνικών εκµεταλλεύσεων κατατάσσεται στην κατηγορία πλήρους οικονοµικής βιωσιµότητας (Οµάδα 1), που σηµαίνει ότι καλύπτει όλα τα κόστη, συµπεριλαµβανοµένων των τεκµαρτών. Ένα 47% εµφανίζει θετικό εισόδηµα αλλά χωρίς επιδοτήσεις δεν καλύπτει πλήρως το τεκµαρτό κόστος (Οµάδα 2). Συνολικά, το 81% θεωρείται «βιώσιµο», ενώ το 19% καταγράφει ζηµίες ( Οµάδες 3 και 4), ποσοστό υψηλότερο από τον µέσο όρο της ΕΕ (87% βιώσιµες εκµεταλλεύσεις). Το µέσο αγροτικό εισόδηµα ανά ετήσια µονάδα εργασίας κινείται περίπου στις 20.000–22.000 ευρώ, αισθητά χαµηλότερα από αρκετά κράτη-µέλη της βόρειας και δυτικής Ευρώπης.
Αναλυτικά, η κατανοµή εκµεταλλεύσεων ανά οµάδα βιωσιµότητας:
- Group 1 (πλήρως βιώσιµες – καλύπτουν και τεκµαρτό κόστος): 34%
- Group 2 (θετικό εισόδηµα αλλά όχι πλήρης κάλυψη τεκµαρτού κόστους): 47%
- Group 3 (ζηµιογόνες, αλλά δυνητικά θετικές χωρίς αποσβέσεις): 10%
- Group 4 (βαθιά µη βιώσιµες): 9%
Για τους νέους αγρότες (κάτω των 40 ετών), η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό µέσο όρο ως προς τη συµµετοχή τους στο σύνολο των εκµεταλλεύσεων (περίπου 5–6% για τους κάτω των 35 ετών το 2020). Συνολικά από τα 530.000 ΟΣ∆Ε, από 55-64 ετών είναι 146.840 αγρότες και άνω των 65 ετών 196.890 αγρότες.
